Zdrowie kobiet bez tabu – objawy, badania i profilaktyka nowotworów ginekologicznych
We wrześniu, Miesiącu Świadomości Nowotworów Ginekologicznych, zebraliśmy pytania, które dr n. med. Magdalenie Bizoń, ginekolog onkolog, Dyrektor ds. Medycznych Lux Med Onkologia zadały Pacjentki. Dr Bizoń odpowiadała na pytania z zakresu diagnostyki, profilaktyki, leczenia oraz ryzyka zachorowania.
Nowotwory ginekologiczne to grupa nowotworów obejmująca raka jajnika, raka trzonu macicy, raka szyjki macicy, raka pochwy i raka sromu. Każdego roku diagnozuje się ponad milion nowych przypadków, a według Globocan Cancer Tomorrow liczba ta ma wzrosnąć do ponad 2 milionów do 2050 roku.
W Polsce nowotwory złośliwe trzonu macicy, jajnika, szyjki macicy, sromu lub pochwy rozpoznawane są u ponad 12 tysięcy kobiet.
Rak trzonu macicy (endometrium) to najczęściej występujący nowotwór narządu rodnego kobiety i występuje najczęściej w przedziale wieku 55-70 lat. Czynnikami rozwoju raka endometrium są: otyłość, cukrzyca, nadciśnienie tętnicze.
Objawy raka trzonu macicy:
- krwawienia po menopauzie
- krwawienia między miesiączkami
- obfite upławy
- bóle podbrzusza i okolicy krzyżowej
W leczeniu operacyjnym raka endometrium rekomendowane są techniki małoinwazyjne. Jedną z nich jest chirurgia robotyczna, która charakteryzuje się kilkunstokrotnym powiększeniem, większą precyzją i możliwa staje się preparatyka tkanek w trudno dostępnych miejscach przy minimalnej utracie krwi. Dzięki temu pobyt w szpitalu jest krótszy, a rekonwalescencja po operacji szybsza.
Rak jajnika, rak trzonu macicy, rak szyjki macicy. Co trzeba wiedzieć o tych chorobach?
Rak jajnika zajmuje drugie miejsce, co do częstości występowania wśród nowotworów ginekologicznych. Najczęstszy rak jajnika pochodzi z nabłonka i podścieliska. Na wczesnym etapie może przebiegać bezobjawowo.
Objawy raka jajnika:
- powiększony obwód brzucha
- ból w podbrzuszu
- problemy z oddawaniem moczu
- wzdęcia
- uczucie pełności
Regularne wizyty u ginekologa i badania kontrolne odgrywają ogromną rolę i mogą pomóc we wczesnym rozpoznaniu choroby.
Rak szyjki macicy wykryty we wczesnym stadium zwiększa szanse na podjęcie skutecznego leczenia i daje możliwość całkowitego wyleczenia.
Objawy raka szyjki macicy:
- upławy o nieprzyjemnym zapachu
- krwawienia
- bóle podbrzusza i okolicy krzyżowo-lędźwiowej
- obrzęki kończyn
- wodonercze
Rokowanie w raku szyjki macicy zależy przede wszystkim od stopnia zaawansowania nowotworu w momencie rozpoznania.
Profilaktyka nowotworów ginekologicznych
Należy pamiętać o:
- regularnych wizytach u ginekologa – niezbędne jest badanie ginekologiczne a także badanie ultrasonograficzne przezpochwowe, które pozwala ocenić narząd rodny. Na wizycie trzeba opowiedzieć lekarzowi o wszystkich niepokojących nas objawach
- corocznym badaniu cytologicznym – cytologia jest szczególnie ważna w profilaktyce raka szyjki macicy. Od 1 sierpnia 2026 r. klasyczna cytologia została zastąpiona testem na obecność wirusa HPV, a w przypadku potwierdzenia obecności wirusa HPV wykonywana jest cytologia na podłożu płynnym. Z programu profilaktyki raka szyjki macicy raz na 3 lata mogą skorzystać kobiety w wieku 25-59 lat
- możliwości szczepienia nastolatków przeciwko HPV – chłopcy i dziewczęta w wieku 9-14 lat mogą skorzystać z darmowych szczepień przeciw HPV w ramach powszechnego programu.
Szczepienia przeciw wirusowi HPV zmniejszają ryzyko zachorowania na raka szyjki macicy, pochwy, odbytu, a u chłopców na raka prącia, odbytu. Infekcja wirusami HPV zwiększa również ryzyko raka krtani, gardła i jamy ustnej.
Cytologia, test na HPV, kolposkopia – czym się różnią te badania i kiedy je zrobić?
Test na HPV to badanie genetyczne, które wykrywa DNA wirusa w wymazie pobranym z szyjki macicy. Badanie ma wysoką wartość prognostyczną i w dużym stopniu wyklucza, że u danej kobiety dojdzie do rozwoju raka szyjki macicy w ciągu kolejnych 6 lat.
W Programie Profilaktyka raka szyjki macicy” finansowaniem NFZ objęte jest pobranie materiału z szyjki macicy w celu wykonania przesiewowego testu molekularnego HPV HR oraz badania cytologicznego na podłożu płynnym (LBC) w przypadku dodatniego wyniku testu molekularnego HPV HR.
Kolposkopia to nieinwazyjne badanie ginekologiczne polegające na oglądaniu szyjki macicy w wielokrotnym powiększeniu (zazwyczaj od 5 do 50 razy) za pomocą specjalnego urządzenia optycznego zwanego kolposkopem. Jest badaniem uzupełniającym po uzyskaniu dodatniego testu na wirusa brodawczaka ludzkiego HPV. Badanie pozwala lekarzowi dokładnie ocenić charakter podejrzanych zmian na tarczy szyjki macicy, a także wskazać konkretne miejsca, z których należy pobrać wycinki do badania histopatologicznego.
Ginekologia onkologiczna w Lux Med Onkologia
W Lux Med Onkologia diagnozujemy i leczymy nowotwory ginekologicznie w ramach umów z NFZ, co obejmuje leczenie operacyjne i systemowe (chemioterapia, immunoterapia, programy lekowe, badania kliniczne).
W ramach NFZ prowadzimy poradnie ginekologiczne, w których konsultują również ginekolodzy onkolodzy, a także oddziały szpitalne, w których leczymy schorzenia ginekologiczne. Skupiamy się na leczeniu:
- raka endometrium – specjalizujemy się w leczeniu małoinwazyjnym z wykorzystaniem systemu robotycznego. Kwalifikacja do zabiegu odbywa się w ramach poradni przez ginekologa onkologa
- raka jajnika – operacje radykalne pierwotne, po leczeniu neoadjuwantowym oraz w przypadku wznowy choroby po uprzedniej kwalifikacji na wizycie u ginekologa onkologa
- raka szyjki macicy – kwalifikacja na wizycie u ginekologa onkologa
- raka sromu – kwalifikacja na wizycie u ginekologa onkologa
W przypadku rozpoznania nowotworu złośliwego narządu rodnego kobiety zapraszamy do kontaktu z naszą koordynatorką pod numerem: 722 218 928 (pn.-pt. godz. 8:00-15:00)
