Spis treści

    • Rak piersi to najczęściej rozpoznawany na świecie nowotwór – zachoruje na niego 1 na 8 kobiet, choć na szczęście diagnoza nie oznacza wyroku. Chorobę można całkowicie wyleczyć, o ile zostanie odpowiednio wcześnie wykryta.
    • Profilaktyka raka piersi ratuje życie – ryzyko rozwoju nowotworu zmniejszają znacznie samobadanie wykonywane raz w miesiącu oraz mammografia wykonywana co 2 lata.
    • Przesiewowa mammografia piersi jest bezpłatna dla kobiet w wieku 45–74 lata. Można ją wykonać nieodpłatnie 1 raz na 2 lata. Badanie nie wymaga skierowania.
    • Pacjentki z rakiem piersi mogą liczyć na kompleksowe leczenie na NFZ. W LUX MED Onkologia proces od diagnostyki po leczenie przebiega w ramach tzw. Breast Cancer Unit. Pacjentka współpracuje z koordynatorem, który pomaga przejść przez kolejne kroki terapii zgodnie z wytycznymi karty DiLO.

    Jeżeli wykryłaś u siebie guzek lub chcesz wykonać badanie przesiewowe, zadzwoń na infolinię: +48 22 430 87 00. To pierwszy krok, który pozwoli rozpocząć walkę o zdrowie.

    Rak piersi – najczęściej zadawane pytania

    Jakie są szanse na wyleczenie raka piersi?

    Rokowania przy raku piersi są uzależnione przede wszystkim od stadium wykrycia i sięgają nawet 100%1. Zasada jest prosta: im szybciej wykryty nowotwór, tym wyższe szanse na całkowite wyleczenie. I tak1:

    • przy I stadium przeżywalność 5-letnia wynosi 98–100%;
    • przy II stadium to ok. 90%;
    • przy III stadium – 66–98% (w zależności od podtypu biologicznego zdiagnozowanego nowotworu);
    • przy IV stadium – 22–25% (mimo że jest uznawane za nieuleczalne).

    Ze stadiami raka piersi wiąże się obraz choroby. Na rokowania wpływają1,3:

    • wielkość guza i jego typ histologiczny;
    • stopień złośliwości histologicznej (tzw. grading);
    • obecność i liczba przerzutów w węzłach chłonnych pachy;
    • status receptorów hormonalnych (ER, PgR) i HER2;
    • wskaźnik proliferacji Ki67 (szybkość wzrostu guza);
    • podtyp biologiczny nowotworu.

    Oceny stanu pacjentki zgodnie ze standardami nowoczesnej onkologii – dokonuje wielodyscyplinarny zespół. Ten standard jest przestrzegany również w LUX MED Onkologia.

    Z uwagi na postęp medycyny, wskaźnik 5-letniej przeżywalności przy raku piersi znacząco rośnie. Np. w USA w latach 1975–2015 podniósł się aż o 16 pkt procentowych – z 74,8% do 91,3%3. Jest to efekt upowszechnienia badań przesiewowych oraz rozwoju metod leczenia nowotworów piersi.

    Dlatego warto zadbać zarówno o profilaktykę, tj. samobadanie każdego miesiąca i wykonywanie mammografii co 2 lata (od 45 r.ż.), a także szybko reagować na jakiejkolwiek niepokojące zmiany w piersi1,2. Po wykryciu guzka nie czekaj – zgłoś się jak najszybciej do lekarza.

    Czym jest leczenie oszczędzające w raku piersi?

    Leczenie oszczędzające w raku piersi polega na chirurgicznym wycięciu guza nowotworowego z marginesem zdrowych tkanek, ale bez usuwania całej piersi. Taki zabieg jest również nazywany lumpektomią lub szerokim wycięciem miejscowym. Obecnie jest to preferowana metoda leczenia nowotworów piersi, gdy tylko pozwalają na to warunki kliniczne1,2.

    Leczenie oszczędzające obejmuje również pooperacyjną radioterapię obszaru piersi po zabiegu w celu zmniejszenia ryzyka nawrotu miejscowego1,2. To forma terapii miejscowej – napromieniowaniem jest objęty wyłącznie fragment, w którym znajdował się guz, a plan leczenia jest zawsze indywidualnie dostosowany do stanu zdrowia konkretnej pacjentki2.

    Przy tej formie leczenia istotna jest również ocena stanu regionalnych węzłów chłonnych – wykonuje się przede wszystkim biopsję węzła wartowniczego. Jeżeli jej wynik jest ujemny, nie ma konieczności całkowitego usuwania węzłów pachowych. W efekcie zmniejsza się ryzyko powikłań, w tym obrzęku limfatycznego ręki3.

    Leczenia oszczędzającego nie można zastosować, gdy występuje co najmniej jedno z poniższych kryteriów2:

    • guz o średnicy powyżej 3 cm (która nie zmniejsza się również po zastosowaniu chemioterapii czy hormonoterapii przedoperacyjnej – jeśli zastosowanie tych metod jest możliwe3);
    • wiek poniżej 35 lat;
    • mutacje genów BRCA1 lub BRCA2;
    • rak wieloogniskowy (wiele guzów w różnych miejscach piersi);
    • przebyta wcześniej radioterapia piersi;
    • obecność przerzutów odległych.

    W takich sytuacjach konieczne jest przeprowadzenie mastektomii1. Warto podkreślić, że każda pacjentka po usunięciu piersi ma prawo do bezpłatnej rehabilitacji i wsparcia psychologicznego. Istnieje również możliwość rekonstrukcji piersi2.

    Czy każdy rak piersi wymaga chemioterapii?

    Nie. Chemioterapia nie jest wymaganą formą leczenia przy każdym nowotworze piersi. Najczęściej jest ona wskazana, gdy1,2,3:

    • występują przerzuty do węzłów chłonnych;
    • średnica guza wynosi powyżej 1 cm, szczególnie przy diagnozie raka potrójnie negatywnego (TNBC);
    • nowotwór jest zaawansowany i miejscowo rozsiany (w stadium III lub IV);
    • niezbędne jest szybkie zmniejszenie masy guza przed operacją, w ramach terapii neoadjuwantowej.

    Chemioterapii nie stosuje się zwykle w najwcześniejszym stadium (in situ). Wówczas zalecane są wyłącznie chirurgiczne usunięcie guza z marginesem oraz miejscowa radioterapia1.

    Ta forma leczenia nie jest również zazwyczaj stosowana, gdy nowotwór ma charakterhormonozależny (luminalny), a guz wykazuje ekspresję receptorów estrogenowych (ER+). Wówczas podstawą leczenia uzupełniającego jest hormonoterapia1. Chemioterapia w takim przypadku jest stosowana wyłącznie wtedy, jeśli występuje wysokie ryzyko nawrotu3.

    Bibliografia

    1. Jassem J., Krzakowski M., Bobek-Billewicz B. et al., Rak piersi, Oncol Clin Pract 2020; 16, DOI: 10.5603/OCP.2020.003 – Wytyczne postępowania diagnostyczno-terapeutycznego. Rak piersi, Polskie Towarzystwo Onkologii Klinicznej
    2. Siergiejczyk J., Tyrakowska-Dadełło Z.J., Rak piersi – etiologia, diagnostyka, profilaktyka oraz metody leczenia [w:] Kowalewska B., Jankowiak B., Rolka H. [i in.] (red.): Jakość życia w naukach medycznych i społecznych. T. 2, 2018, Uniwersytet Medyczny w Białymstoku
    3. Kaleta P., Rzepka Z., Janus M., Wrześniok D., Rak piersi: epidemiologia, klasyfikacja molekularna, postępowanie diagnostyczno-terapeutyczne, Farmacja Polska, 2023, t. 79, nr 11, s. 689–698, DOI: 10.32383/farmpol/183141