Histeroskopia – najważniejsze informacje
- Histeroskopia to małoinwazyjne badanie endoskopowe, które umożliwia bezpośrednią ocenę stanu kanału szyjki macicy, jamy macicy i endometrium – zarówno w celach diagnostycznych, jak i operacyjnych.
- Histerioskopię wykonuje się m.in. przy nieprawidłowych krwawieniach z macicy, podejrzeniu polipów, mięśniaków podśluzówkowych, przerostu endometrium, zrostów wewnątrzmacicznych oraz w ramach diagnostyki niepłodności.
- Histeroskopia diagnostyczna jest dobrze tolerowana i bezpieczna – może być przeprowadzona ambulatoryjnie, bez znieczulenia ogólnego, a histeroskopia operacyjna ma niewielkie ryzyko powikłań.
- Przeciwwskazania do histeroskopii to zapalenie narządów miednicy mniejszej, ciąża i menstruacja oraz obfite krwawienia z macicy.
Histeroskopia – najczęściej zadawane pytania
W którym dniu cyklu najlepiej wykonać histeroskopię?
U kobiet miesiączkujących optymalnym terminem wykonania histeroskopii jest pierwsza faza cyklu, czyli okres tuż po zakończeniu menstruacji – najlepiej do ok. 13. dnia¹˒². To dlatego, że w tym okresie błona śluzowa jamy macicy jest cienka, co bardzo ułatwia obejrzenie struktur wewnątrzmacicznych i wykrycie ewentualnych nieprawidłowości¹. W fazie sekrecyjnej (czyli w drugiej połowie cyklu) endometrium jest grubsze, co utrudniałoby obrazowanie i zwiększało ryzyko przeoczenia drobnych zmian, takich jak małe polipy czy ogniskowe zgrubienia¹.
U kobiet po menopauzie histeroskopię można przeprowadzić w dowolnym terminie¹.
W przypadku już rozpoznanej niepokojącej zmiany (np. polipa, przegrody macicy, mięśniaka podśluzówkowego) lekarz może zalecić dodatkowe przygotowanie farmakologiczne przed zabiegiem w celu zmniejszenia wymiarów zmiany lub atrofizacji endometrium².
Czy po histeroskopii można krwawić?
Tak. Niewielkie plamienie lub krwawienie po histeroskopii jest zjawiskiem normalnym i nie powinno budzić niepokoju. Prawdopodobieństwo pojawienia się krwi zależy od typu badania. W przypadku histeroskopii diagnostycznej krwawienie jest bardzo rzadkie i zazwyczaj minimalne¹. Po histeroskopii operacyjnej plamienie lub nieznaczne krwawienie może utrzymywać się przez kilka dni do tygodnia – jest ono związane z gojeniem się miejsca, z którego usunięto zmianę¹˒3.
Klinicznie istotne krwawienia po histeroskopii operacyjnej zdarzają się rzadko – ich częstość ocenia się na ok. 0,6%¹. Jeżeli jednak pojawi się w okresie pooperacyjnym, może być skutecznie zahamowane poprzez podanie leków obkurczających macicę, antyfibrynolitycznych lub wykonanie tamponady balonowej¹.
Jeżeli po zabiegu krwawienie jest obfite, nie ustępuje po kilku dniach lub towarzyszy mu gorączka, należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem prowadzącym¹.
Kiedy można współżyć po histeroskopii?
Czas powrotu do współżycia po histeroskopii zależy od rodzaju przeprowadzonej procedury. Może wynieść od 1 dnia do kilku tygodni.
- Po histeroskopii ambulatoryjnej (diagnostycznej) do normalnej aktywności fizycznej i współżycia można wrócić po ustąpieniu krwawienia i dolegliwości bólowych⁴. W praktyce oznacza to zwykle okres od 1 do kilku dni.
- W przypadku histeroskopii operacyjnej rekonwalescencja jest dłuższa. Przez okres od ok. 7–10 dni do 3 tygodni (w zależności od zakresu zabiegu) zaleca się unikanie intensywnej aktywności fizycznej, współżycia oraz dźwigania ciężkich przedmiotów¹. Ma to na celu zmniejszenie ryzyka zakażenia i umożliwienie prawidłowego gojenia się tkanek¹.
Każda pacjentka powinna postępować zgodnie z indywidualnymi zaleceniami lekarza prowadzącego, ponieważ czas rekonwalescencji może się różnić w zależności od zakresu zabiegu i indywidualnego stanu zdrowia3.
Jakie badania trzeba wykonać przed histeroskopią?
Kwalifikacja do histeroskopii obejmuje przede wszystkim badanie ginekologiczne¹. Uzupełnieniem przygotowań może być badanie ultrasonograficzne przezpochwowe (USG TV), które pozwala wstępnie ocenić strukturę macicy i charakter zmian¹. Przed zabiegiem konieczne jest również wykluczenie ciąży – u kobiet w wieku rozrodczym zaleca się wykonanie testu w tym kierunku⁴.
W przypadku histeroskopii operacyjnej lekarz może dodatkowo zlecić badania obrazowe, takie jak sonohisterografia lub rezonans magnetyczny – szczególnie gdy to element kwalifikacji do usunięcia mięśniaków podśluzówkowych¹.
Ważna jest również ocena stanu pochwy – ewentualne stany zapalne powinny zostać wyleczone, zanim wykona się tę procedurę¹˒². Natomiast przed histeroskopią operacyjną wykonywaną w znieczuleniu ogólnym pacjentka powinna przedstawić aktualne wyniki badań laboratoryjnych zleconych przez lekarza w ramach kwalifikacji anestezjologicznej¹.
Jakie znieczulenie stosuje się przy histeroskopii?
Rodzaj znieczulenia zależy od typu histeroskopii.
Histeroskopia diagnostyczna wykonywana przy użyciu cienkich histeroskopów (o średnicy 4–5 mm) najczęściej nie wymaga stosowania znieczulenia ogólnego. Większość kobiet dobrze toleruje tę procedurę, co sprawia, że może być ona przeprowadzona ambulatoryjnie i bez podawania środków znieczulających¹˒². Zabieg odbywa się wówczas z wykorzystaniem techniki waginoskopowej, bez użycia wzierników i kulociągu, co dodatkowo zmniejsza dyskomfort²˒³.
W przypadku histeroskopii operacyjnej, w której stosuje się instrumenty o większych rozmiarach (np. resektoskop o średnicy ok. 8 mm), gdy konieczne jest poszerzenie kanału szyjki macicy, standardem jest krótkotrwałe znieczulenie ogólne dożylne¹. Pozwala ono wyeliminować ból i zapewnia pacjentce komfort.
Ważną rolę w zmniejszaniu bólu przy histeroskopii odgrywa też dobór odpowiedniego instrumentarium – badania wykazują, że stosowanie histeroskopów o średnicy poniżej 4 mm wiąże się z wyraźnie mniejszym odczuwaniem bólu¹.
