- Niektóre nowotwory mogą przez długi czas rozwijać się bez wyraźnych objawów. Tempo rozwoju choroby zależy jednak od typu nowotworu, jego biologii i lokalizacji, dlatego nie da się wskazać jednego typowego czasu rozwoju raka.
- Wczesne rozpoznanie nowotworu zwiększa szanse na skuteczne leczenie. Im niższe stadium zaawansowania choroby w momencie diagnozy, tym częściej możliwe jest leczenie radykalne i tym lepsze są rokowania.¹
- Do objawów, których nie należy bagatelizować, należą m.in. niewyjaśniona utrata masy ciała, utrzymujące się powiększenie węzłów chłonnych, przewlekłe zmęczenie nieustępujące po odpoczynku, nocne poty, nowe guzy lub zgrubienia, nietypowe krwawienia oraz ból, który utrzymuje się lub narasta.³,⁴
- LUX MED Onkologia zapewnia diagnostykę i leczenie nowotworów, w tym w ramach NFZ – od badań profilaktycznych po specjalistyczną terapię onkologiczną.
Objawy, których nie należy bagatelizować – najczęściej zadawane pytania
W przypadku podejrzenia choroby nowotworowej szczególnie istotne są nowe, niewyjaśnione dolegliwości, które utrzymują się, nasilają lub nawracają. Skonsultować z lekarzem należy zwłaszcza: wyczuwalny guz lub stwardnienie, zmianę struktury albo gęstości tkanki, krew w stolcu, moczu lub odkrztuszanej wydzielinie, długotrwały ból o niejasnej przyczynie, niezamierzoną utratę masy ciała, utrzymujące się powiększenie węzłów chłonnych, gorączkę lub nocne poty. Objawy te nie oznaczają automatycznie raka, ale wymagają oceny lekarskiej, jeżeli są nowe, utrzymują się lub nie mają jasnej przyczyny.³,⁴
Jakie węzły chłonne powinny niepokoić?
Niepokój powinny budzić przede wszystkim węzły chłonne twarde, niebolesne, nieruchome względem podłoża, stopniowo powiększające się, zlokalizowane nad obojczykiem albo utrzymujące się ponad 3–4 tygodnie bez uchwytnej przyczyny infekcyjnej.³
Węzły chłonne to niewielkie struktury układu limfatycznego, które pełnią funkcję „filtrów” w organizmie. Reagują m.in. na infekcje, stany zapalne, a czasem również na procesy nowotworowe. Ich powiększenie jest zjawiskiem dość częstym i w większości przypadków ma charakter łagodny, związany np. z przebytą lub trwającą infekcją.
Większej czujności wymagają węzły, które stopniowo się powiększają, nie bolą, są twarde, słabo przesuwalne względem podłoża lub występują razem z innymi objawami, takimi jak niewyjaśniona utrata masy ciała, gorączka, nocne poty, świąd skóry, duszność albo przewlekłe osłabienie.³
W dużym badaniu populacyjnym obejmującym pacjentów z rozpoznanym nowotworem obecność guza na szyi była jednym z objawów częściej związanych z rozpoznaniem choroby w bardziej zaawansowanym stadium.² Trzeba jednak podkreślić, że badanie to dotyczyło osób, u których nowotwór już rozpoznano. Nie oznacza to, że większość osób z powiększonym węzłem chłonnym ma raka. Wynik ten pokazuje natomiast, że utrzymującego się powiększenia węzłów – zwłaszcza szyjnych lub nadobojczykowych – nie należy bagatelizować.
Jeżeli powiększony węzeł chłonny utrzymuje się dłużej niż kilka tygodni, powiększa się lub współwystępują objawy ogólne, należy zgłosić się do lekarza. Specjalista oceni, czy wystarczy obserwacja, czy konieczne są badania dodatkowe, takie jak morfologia krwi, badania obrazowe lub biopsja.
Takie niepokojące objawy mogą być powodem umówienia konsultacji w LUX MED Onkologia, gdzie w ramach NFZ przeprowadzana jest diagnostyka oraz leczenie nowotworów.
Czy nocne poty to objaw nowotworu?
Nocne poty, czyli intensywne pocenie się w trakcie snu, powodujące np. przemoczenie bielizny lub pościeli, mogą mieć wiele przyczyn. Najczęściej są związane z infekcjami, zaburzeniami hormonalnymi, działaniem niektórych leków, stresem lub stanami lękowymi. Mogą jednak występować także w przebiegu niektórych chorób nowotworowych, szczególnie chłoniaków.³,⁴
W kontekście onkologicznym nocne poty rzadko są jedynym objawem. Większą czujność powinny budzić wtedy, gdy utrzymują się bez jasnej przyczyny albo towarzyszą im: powiększone węzły chłonne, gorączka, niewyjaśniona utrata masy ciała, świąd skóry, wyraźne osłabienie lub przewlekłe zmęczenie.³,⁴
Jeżeli nocne poty są nasilone, nawracają lub współwystępują z innymi niepokojącymi objawami, warto zgłosić się do lekarza. Diagnostyka zależy od sytuacji klinicznej i może obejmować m.in. badanie lekarskie, morfologię krwi, markery stanu zapalnego oraz dalsze badania dobrane do zgłaszanych objawów.
Kiedy zmęczenie może świadczyć o raku?
Zmęczenie jest bardzo częstą dolegliwością i samo w sobie najczęściej nie oznacza choroby nowotworowej. Zwykle wiąże się z niedoborem snu, stresem, przeciążeniem, infekcją, niedokrwistością, chorobami tarczycy, zaburzeniami metabolicznymi lub innymi powszechnymi problemami zdrowotnymi.
Konsultacji lekarskiej wymaga jednak zmęczenie, które:
- utrzymuje się przez wiele tygodni;
- nie ustępuje mimo odpoczynku i dobrej jakości snu;
- jest nieproporcjonalne do poziomu aktywności;
- znacząco ogranicza codzienne funkcjonowanie;
- współwystępuje z innymi objawami, takimi jak niewyjaśniona utrata masy ciała, bladość skóry, gorączka, nocne poty, powiększone węzły chłonne, nawracające infekcje lub nietypowe krwawienia.³,⁴
Określenie „zmęczenie związane z chorobą nowotworową” jest najczęściej używane u osób z rozpoznanym nowotworem lub w trakcie albo po zakończeniu leczenia onkologicznego. U osoby bez rozpoznania raka lepiej mówić o niepokojącym, przewlekłym zmęczeniu, które wymaga diagnostyki, jeżeli jest nowe, utrzymuje się lub towarzyszą mu inne objawy.
W badaniu Koo i wsp. zmęczenie było jednym z objawów zgłaszanych przez pacjentów z różnymi typami nowotworów.² Nie jest to objaw swoisty dla raka, ale jego utrzymywanie się – szczególnie wraz z objawami ogólnymi – powinno skłonić do konsultacji lekarskiej.
Podstawowa diagnostyka przewlekłego zmęczenia może obejmować m.in. morfologię krwi, ocenę parametrów stanu zapalnego, czynności nerek i wątroby, stężenie TSH oraz badanie ogólne moczu. Zakres badań powinien zostać dobrany przez lekarza do wieku pacjenta, chorób współistniejących i objawów towarzyszących.
Konsultacja medyczna: dr n. med. Tomasz Sarosiek, onkolog kliniczny, Dyrektor Medyczny Szpitala Fieldorfa, Za-ca Dyrektora Medycznego ds. Nauki i Szkoleń LUX MED Onkologia.
