Skip to main content
Strona główna » Profilaktyka raka piersi – jak rozpoznać pierwsze objawy nowotworu?

Artykuł konsultowany medycznie

Spis treści

    Artykuł zaktualizowany i rozbudowany w sierpniu 2022

    Rak piersi jest najczęściej występującym nowotworem złośliwym wśród Polek – rocznie to ponad 16,5 tysiąca przypadków [1]. Największą zachorowalność notuje się u kobiet w przedziale wiekowym 50–69 lat, u młodszych jest znacznie mniejsza, ale niestety rośnie [2]. Niezwykle ważna w przypadku raka piersi jest profilaktyka, w tym samobadanie piersi, które wykonywać powinna każda kobieta. Dowiedz się, jakie są pierwsze objawy raka piersi, kiedy i na jakie badania się zgłosić. Profilaktyka ratuje życie!

    Rak piersi – przyczyny

    Nowotwór piersi to choroba, do której rozwoju przyczynia się wiele czynników. Bezpośrednią przyczyną raka piersi jest niekontrolowane namnażanie się wadliwych komórek nabłonkowych gruczołu piersiowego, które na wczesnych etapach rozwoju formują guzek.

    Czynniki zwiększające ryzyko wystąpienia nowotworu piersi:

    • wiek – ryzyko zachorowania rośnie po 50. roku życia, zwłaszcza po menopauzie [3],
    • uwarunkowania genetyczne – obciążenie dziedziczne odpowiada za około 10% wszystkich zachorowań, a ocena ryzyka występowania mutacji BRCA 1 i BRCA 2, zwiększających ryzyko choroby, ma szczególne znaczenie u kobiet, u których krewnych wystąpił rak piersi lub jajnika I stopnia (matka, siostra) lub II stopnia – szczególnie jeśli nowotwór piersi pojawił się u nich przed 40. rokiem życia,
    • wysoki poziom estrogenów – ryzyko zachorowania zwiększa wczesna miesiączka lub późna menopauza, długotrwałe stosowanie doustnej antykoncepcji hormonalnej lub hormonalnej terapii zastępczej,
    • hormonalna terapia zastępcza w czasie menopauzy,
    • wcześniejsze niezłośliwe zmiany w piersiach,
    • duża gęstość piersi, co utrudnia prawidłową ocenę w badaniu profilaktycznym (mammografii), wówczas konieczne badanie USG piersi lub mammografia spektralna,
    • wcześniejsze zachorowanie na inne nowotwory (rak jajników, nowotwór macicy),
    • dieta bogata w tłuszcze pochodzenia zwierzęcego,
    • nadużywanie alkoholu,
    • brak aktywności fizycznej,
    • narażenie na działanie promieniowania jonizującego.

    Rak sutka w dużej części dotyczy kobiet, które nie rodziły lub rodziły po 35. roku życia oraz nie karmiły piersią, ale gdy dojdzie do zachorowania, ciąża i okres do kilku lat po urodzeniu dziecka, zwiększają ryzyko zgonu [3]. Obecnie jednak rozszerza się grupa chorych na raka piersi – niezależna od aktywności hormonów kobiecych.

    Rak piersi u mężczyzn zdarza się bardzo rzadko i może być nowotworem dziedzicznym.

    Objawy, które powinny skłonić do diagnostyki w kierunku raka piersi

    Pierwsze objawy raka piersi to zazwyczaj bolący, wyczuwalny guzek w piersiach. Jest to najczęściej zmiana pierwotna, która w ponad połowie przypadków pojawia się w górnym, bocznym kwadrancie piersi, czyli najbliższej okolicy dołu pachowego. Następnie może dojść do powstawania przerzutów, czyli przenoszenia się komórek nowotworowych poprzez układ limfatyczny do innych narządów i formowania się tam kolejnych ognisk choroby.

    Inne najczęstsze objawy mogące wskazywać na nowotwór piersi to:

    • wciągnięcie skóry lub brodawki,
    • zmiana wielkości lub kształtu piersi,
    • zaczerwienienie, obrzęk i zgrubienie skóry na piersi,
    • owrzodzenie w okolicy brodawki,
    • zwiększenie napięcia skóry piersi,
    • ból piersi lub jej okolicy,
    • obrzęk ręki,
    • powiększenie pachowych węzłów chłonnych i guzki pod pachą,
    • wyciek z brodawki.

    Profilaktyka raka piersi – samobadanie

    Zapobieganie nowotworom piersi to kluczowa sprawa. Rak piersi w stadium początkowym zwykle przebiega bezobjawowo. Na tym etapie jest rozpoznawany podczas samokontroli lub badania lekarskiego jako twardy guz w piersi. Inne objawy pojawiają się często dopiero w późniejszych etapach zaawansowania choroby, gdy rokowania są dużo gorsze. Dlatego ważna jest edukacja kobiet w zakresie regularnego, samodzielnego badania piersi pod kątem ewentualnej obecności guzków lub innych niepokojących zmian, które mogą być wyczuwalne w dotyku.

    Jak samodzielnie badać piersi?

    Samodzielne badanie piersi powinno się wykonywać co miesiąc, najlepiej niedługo po zakończeniu okresu. Podczas badania należy delikatnie uciskać pierś i przesuwać po niej opuszki palców. Wskazane są ruchy okrężne i od góry w dół oraz na boki. Jeśli pacjentka w samobadaniu wykryje jakąkolwiek niepokojącą zmianę, zawsze konieczna jest konsultacja z lekarzem i pogłębiona diagnostyka w kierunku potwierdzenia lub wykluczenia zmian nowotworowych.

    Profilaktyka nowotworowa u lekarza

    W ramach profilaktyki warto też regularnie odwiedzać lekarza, choćby w październiku – miesiącu świadomości raka piersi. Badanie lekarskie podczas wizyty kontrolnej u lekarza rodzinnego i ginekologa to ważny element profilaktyki raka piersi, a pamiętajmy, że wcześnie wykryte zmiany mogą być w stu procentach uleczalne!

    W przypadku podejrzenia nowotworu piersi, warto skorzystać z diagnostyki prowadzonej przez chirurgów onkologów i ginekologów onkologów.

    profilaktyczne badania mammograficzne

    USG czy mammografia?

    Wczesne wykrywanie raka umożliwiają również badania obrazowe – mammografia oraz USG. Badania te uwidaczniają zmiany, które nie są jeszcze wyczuwalne w dotyku.

    USG piersi należy wykonywać od 20. do 30. roku życia co 2 lata, a po 30. roku życia co roku. Mammografię powinny wykonać kobiety w wieku 50-69 lat, które w ciągu ostatnich 2 lat nie miały wykonywanej mammografii.

    Mammografię można wykonać bezpłatnie i bez skierowania w ramach Programu Przesiewowych Badań Profilaktycznych, także w szpitalu LUX MED Onkologia.

    Inne badania pomagające wykryć raka piersi

    Jeśli w badaniu mammograficznym lub USG wykryte zostaną zmiany, wykonuje się badania uzupełniające.

    USG piersi z oceną dołów pachowych

    Podczas tego badania przeprowadzana jest w niektórych przypadkach biopsja cienko- i gruboigłowa oraz punkcja torbieli. Pobrany materiał poddaje się badaniu histopatologicznemu. [3]

    Elastografia

    Elastografia to badanie ultrasonograficzne pozwalające ocenić twardość guza. W przypadku wątpliwości przeprowadzane są bardziej szczegółowe badania – mammografia ze wzmocnieniem kontrastowym (spektralna), mammografia z tomosyntezą lub rezonans magnetyczny.

    Test na obecność BRCA1 i BRCA2

    Jeśli w rodzinie pacjentki występował rak piersi, zwłaszcza przed 40. rokiem życia, lub rak jajnika, wskazany jest test molekularny na obecność mutacji genetycznych BRCA 1 i BRCA 2.  Testy przeprowadza się również przy rozpoznaniu nowotworu piersi w badaniu obrazowym, przed rozpoczęciem leczenia przeciwnowotworowego.

    Jak zapobiec rakowi piersi?

    Profilaktyka raka piersi to także, a może przede wszystkim, eliminacja czynników ryzyka, na które możemy mieć wpływ (dieta, aktywność fizyczna). W ramach profilaktyki raka piersi wymienia się dietę uwzględniającą ubogotłuszczowe produkty mleczne i źródła wapnia oraz witaminę D. [3]

    Według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) 30% nowotworów można uniknąć, stosując się do kilku wytycznych. Rozwojowi nowotworu piersi może zapobiec:

    • przedłużone karmienie piersią,
    • regularna aktywność fizyczna,
    • kontrola wagi,
    • unikanie spożywania alkoholu,
    • niepalenie wyrobów tytoniowych i unikanie narażenia na dym tytoniowy,
    • unikanie długotrwałego stosowania hormonów (w tym antykoncepcji hormonalnej),
    • unikanie nadmiernej ekspozycji na promieniowanie.

    Aby umówić się na konsultację w poradni onkologicznej LUX MED Onkologia lub umówić badanie obrazowe piersi (mammografię lub USG) wystarczy zadzwonić pod numer: +22 430 87 00.

    Diagnostykę i leczenie realizujemy bezpłatnie w ramach NFZ oraz komercyjnie. Więcej informacji na stronie onkologia.luxmed.pl.

    Konsultacja medyczna artykułu:

    Lek. med. Małgorzata Stelmaszuk

    Lek. med. Małgorzata Stelmaszuk

    specjalista onkologii klinicznej, Kierownik Administracyjny Oddziału Onkologii Klinicznej i Chemioterapii Szpitala Szamocka LUX MED Onkologia, członkini Polskiej Unii Onkologii i Polskiego Towarzystwa Onkologii Klinicznej

    Bibliografia

    Close Menu